Rapport Commissie Demmers

Op basis van talloze beleidsstudies en onderzoeken  kan worden vastgesteld dat:

–        De sleutel tot economische groei gelegen is in sterke stedelijke regio’s

–        Dat regio’s met een sterk, slagvaardig bestuur beter presteren, meer economische groei genereren dan regio’s met een of andere vorm van samenwerking.

Daarom heeft de “Studiegroep Openbaar bestuur” van BZK de opdracht gekregen om te onderzoeken op welke manier de regio’s slagvaardig bestuurd kunnen worden. Dat heeft geleid tot het rapport “Maak verschil” dat dit voorjaar is gepubliceerd. Daarin worden traditionele Thorbecke structuren losgelaten. De centrumgemeente constructie neemt in de aanbevelingen een prominente plaats in.

De commissie Demmers heeft dit rapport als uitgangspunt heeft genomen en beveelt deze structuur  aan voor de regio Eindhoven. Dit lijkt een aantrekkelijke optie, omdat dit leidt tot een sterk slagvaardig bestuur van de regio,terwijl de lokale opgaven door een zelfstandige gemeente ,dichtbij de burgers  uitgevoerd worden.

Belangrijke voorwaarde is wel dat alle randgemeenten de genoemde  taken overdragen naar de centrumgemeente. Immers alleen dan is er sprake van een werkelijk sterke krachtenbundeling. Daar zijn alle burgers en bedrijven in de regio bij gebaat. Dit is in wezen de belangrijkste aanbeveling van het rapport.

Dan is er ook nog het probleem Nuenen,  de aanleiding van het rapport, maar in feite niet meer de hoofdzaak. De aanbevolen oplossing is een fusie met Son en Breugel. Wij kunnen deze aanbeveling in de context van het rapport niet plaatsen en zien er ook geen overtuigend argument voor. Immers , de overdracht van taken naar een centrumgemeente biedt kleine randgemeenten juist de mogelijkheid om met een kleiner takenpakket zelfstandig te blijven. Deze  overdracht van taken en  de oplossing voor de woningbouwopgave Nuenen-West, zoals de Cie Demmers aanbeveelt, lossen de problemen van Nuenen waarschijnlijk in voldoende mate op. Een fusie is dan niet nodig en heeft bepaald  niet onze voorkeur.

Wij zouden liever zien dat Son en Breugel  en  Nuenen, als zelfstandige gemeenten, samen  optrekken om, als pilot voor de regio, de aanbevolen centrumgemeente constructie   uit te werken. Daarbij kan ook de toekomstige rol van de Dienst Dommelvallei vormgegeven worden.

Dat zal geen gemakkelijke opgave zijn. Want het gaat om nogal wat: “De taken, bevoegdheden en middelen overdragen op het gebied van: regionale economie, mobiliteit, wonen, werken, ruimtelijke inrichting en voorzieningen.”

Wij kunnen ons moeilijk voorstellen wat dat betekent. Wat is precies de scope van de over te dragen taken, wat is de impact hiervan op personeel, financieën, de lasten voor de burgers? Hoe zit het met de democratische legitimatie? Wordt Eindhoven wel of niet de centrumgemeente? Is de centrumgemeente wel opgewassen tegen de nieuwe taken? Wanneer gaan de andere randgemeenten  taken afstaan? Wat gebeurt met de regionale samenwerkingsorganen?

Het beeld van de nieuwe structuur moet snel  duidelijk worden. Anders dreigen we in een jarenlange warrige discussie terecht te komen. Dat zou een ramp zijn voor onze regio. Immers om de concurrentie met andere regio’s de baas te kunnen moeten we snel naar een slagvaardig bestuur.

Realiseren van deze bestuurlijke innovatie eist hoge bestuurlijke en inhoudelijke  kwaliteit. Daar wordt in het rapport “Maak verschil”ook zeer nadrukkelijk op gewezen. Het vraagt om duidelijke doelstellingen en randvoorwaarden, een zeer deskundige team, een helder proces met strakke regie van de provincie.

De verwarring die de introductie van het rapport Demmers en de besluiten van GS hebben veroorzaakt  maakt duidelijk dat de provincie hier nog een slag te maken heeft.

Pas wanneer de voorstellen verduidelijkt zijn , heeft het zin hier verder over te praten. Naar onze mening hebben discussies met de burgerij ook pas zin als we deze voorstellen echt goed kunnen uitleggen.

Tenslotte,

Bij alle beschouwingen over wat Nuenen en Son en Breugel samen moeten doen, moeten we ons realiseren dat de raad van Nuenen zich nog niet uitgesproken heeft over zijn bestuurlijke toekomst. Afhankelijk daarvan  zullen wij opnieuw onze positie moeten bezien.

CDA